Jaskinie i groty

Kraj o dwóch poziomach

Republika Czeska to nie tylko piękne zamki i krajobrazy na powierzchni, to także jeden z najbardziej zróżnicowanych systemów jaskiń w Europie Środkowej. Oficjalnie skatalogowano tu ponad 2000 jaskiń, z czego 14 jest udostępnionych dla turystów jako profesjonalne trasy zwiedzania. Każda z historycznych krain oferuje inny typ podziemnych wrażeń – od majestatycznych przepaści po wąskie korytarze, które można przemierzać łodzią.

1. Morawy: Serce czeskiej speleologii

Morawy to absolutny numer jeden pod względem podziemnych atrakcji. To tutaj znajduje się Morawski Kras (Moravský kras), najsłynniejszy obszar krasowy w kraju.

• Jaskinie Punkvy (Punkevní jeskyně): Najpopularniejsza jaskinia w Czechach. Jej unikalność polega na tym, że część trasy pokonuje się łodziami motorowymi po podziemnej rzece Punkva. Kulminacyjnym punktem jest dno przepaści Macocha (głęboka na 138 metrów), która robi piorunujące wrażenie.

• Jaskinia Kateřinská: Znana z unikalnych stalagmitów "kijowych" i doskonałej akustyki – w jej największej sali regularnie odbywają się koncerty.

• Jaskinie Na Pomezi (Śląsk Czeski/Północne Morawy): Położone niedaleko Jesioników, to największy w Czechach system jaskiń powstały w marmurze krystalicznym. Charakteryzują się bardzo wąskimi, wysokimi korytarzami.

2. Czechy Właściwe (Čechy): Giganty i historia

W zachodniej i środkowej części kraju jaskinie mają inny charakter – często wiążą się z potężnymi systemami skalnymi i historią osadnictwa.

• Jaskinie Koněpruskie (Koněpruské jeskyně): Położone w środkowych Czechach, niedaleko zamku Karlštejn. To najdłuższy system jaskiń w Czechach właściwych. Ciekawostką jest ukryta tu w XV wieku tajna mennica fałszerzy pieniędzy. Słyną z tzw. "róż koniepruskich" – unikalnych nacieków krzemionkowych.

• Jaskinie Chýnovské: To była pierwsza jaskinia w Czechach udostępniona dla turystów (już w 1863 r.). Nie posiada klasycznych stalaktytów, ale zachwyca kolorowymi warstwami marmuru i amfibolitów na ścianach, które tworzą naturalne obrazy.

• Bozkovské dolomitové jeskyně: Znajdują się na północy Czech. Kryją w sobie największe podziemne jezioro w Czechach, o krystalicznie czystej, błękitno-zielonej wodzie.

3. Góry i jaskinie lodowe

W wyższych partiach górskich, niezależnie od regionu, spotykamy jaskinie o specyficznym mikroklimacie.

• Jaskinia Ledová (Jeskyně Ledová sluj): Położona w Parku Narodowym Podyji na południu Moraw. To unikalny system szczelin, w których dzięki specyficznej cyrkulacji powietrza lód utrzymuje się często przez całe lato.

• Jaskinie w Czeskim Szwajcarii i Karkonoszach: Często są to jaskinie pseudokrasowe, powstałe w piaskowcach. Choć rzadziej posiadają bogatą szatę naciekową, ich formy i wielkość są unikalne w skali europejskiej.

Praktyczne wskazówki dla odkrywców:

1. Temperatura: W czeskich jaskiniach przez cały rok panuje stała temperatura ok. 7-9 stopni Celsjusza. Nawet jeśli na zewnątrz jest upał, do zwiedzania niezbędna jest bluza lub kurtka.

2. Rezerwacje: Do jaskiń Punkvy w sezonie letnim bilety należy rezerwować z kilkutygodniowym wyprzedzeniem – to najbardziej oblegany obiekt podziemny w kraju.

3. Dostępność: Większość jaskiń jest zamknięta w sezonie zimowym (listopad-marzec), z wyjątkiem jaskiń Punkvy i niektórych tras specjalnych.