Park Narodowy Czeska Szwajcaria (České Švýcarsko), położony na północy kraju przy granicy z Niemcami, to kraina zdominowana przez piaskowiec. Powstał w 2000 roku, aby chronić unikalne formacje skalne, z których najbardziej znaną jest Pravčická brána – największy naturalny most skalny w Europie. Geologia tego regionu jest fascynująca: miliony lat temu znajdowało się tu morze, którego osady stworzyły potężne płyty piaskowca, później wyrzeźbione przez wiatr i wodę w fantazyjne wieże, iglice i labirynty.

Myślicie, że Remek był ostatnim Czechem w kosmosie? Nic bardziej mylnego! W 2011 roku w przestrzeń kosmiczną udał się najpopularniejszy mieszkaniec czeskich kopców – Krecik (Krtek). I to nie byle jak, bo na pokładzie amerykańskiego promu kosmicznego Endeavour w ramach misji STS-134.

Poza rygorystycznymi parkami narodowymi, Czechy posiadają sieć 26 Obszarów Chronionego Krajobrazu (Chráněná krajinná oblast – CHKO). Jest to specyficzna forma ochrony, która nie wyklucza działalności człowieka, ale rygorystycznie ją reguluje, by zachować harmonię między architekturą, rolnictwem a naturą. CHKO zajmują aż 15% powierzchni kraju, co pokazuje skalę dbałości o krajobraz.

Republika Czeska ma specyficzne położenie hydrologiczne – niemal wszystkie rzeki wypływają z jej terytorium do sąsiednich państw (Łaba do Niemiec, Odra do Polski, Morawa do Dunaju). Oznacza to, że kraj jest całkowicie zależny od opadów atmosferycznych i retencji. Dlatego ochrona wód jest tu traktowana jako kwestia bezpieczeństwa narodowego. Strategia "Walki z suszą" stała się jednym z najważniejszych programów rządowych w ostatnich latach.

Republika Czeska od lat zajmuje czołowe miejsca w rankingach Unii Europejskiej dotyczących odzysku surowców wtórnych. Dla obcokrajowca system ten jest bardzo przejrzysty, ale oparty na wysokiej dyscyplinie społecznej. W każdym czeskim miasteczku, a nawet w małych wioskach, znajdują się tzw. "hnízda" – punkty z kolorowymi kontenerami na papier (niebieski), plastik (żółty), szkło kolorowe (zielony) i szkło białe (biały).

Myślisz, że karp to po prostu wigilijne danie? W Czechach to symbol potęgi inżynieryjnej, która przetrwała pół tysiąclecia. Podczas gdy reszta Europy w XVI wieku zajmowała się głównie wojowaniem, czescy inżynierowie – Štěpánek Netolický i Jakub Krčín – prowadzili gigantyczne prace ziemne, tworząc największy na świecie system sztucznych zbiorników wodnych. To, co dziś widzimy w okolicach Třeboně, to nie jest dzieło przypadku, ale genialnie zaprojektowana maszyna do produkcji żywności, która działa do dziś bez ani jednej pompy elektrycznej.

Szumawa (Šumava) to największy czeski park narodowy, który wraz z sąsiednim Lasem Bawarskim tworzy "zielone płuca Europy". To teren niezwykle surowy, nazywany często "czeskim Sybirem" ze względu na mroźne zimy i rozległe torfowiska (slatě). Środowisko Szumawy było przez dekady chronione paradoksalnie przez "żelazną kurtynę" – strefa przygraniczna była zamknięta dla ludzi, co pozwoliło naturze na regenerację bez ingerencji rolnictwa i przemysłu.

Przez dziesięciolecia rejon miasta Most kojarzył się z jednym: gigantycznym wydobyciem węgla brunatnego, dymem z kominów i zniszczonym krajobrazem. Jednak to właśnie tutaj zrealizowano jeden z najbardziej ambitnych projektów środowiskowych w Europie Środkowej. W miejscu dawnej kopalni odkrywkowej Ležáky powstało Jezioro Most – akwen tak czysty i nowoczesny, że stał się symbolem ekologicznego odrodzenia całego regionu.