Agree to disagree
System wyboru prezydenta
By HolkaPolka
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam.
| Wybory
W styczniu 2026 roku Czechy znajdują się w połowie kadencji obecnego prezydenta. System wyborczy w tym kraju przeszedł istotną zmianę w 2012 roku, przechodząc z wyboru przez parlament na wybory powszechne (bezpośrednie).
Oto szczegółowy opis zasad i aktualnej sytuacji:
Obecny status (2026)
- Urzędujący prezydent: Petr Pavel, zaprzysiężony 9 marca 2023 roku.
- Następne wybory: Planowane są na styczeń 2028 roku.
- Kadencja: Trwa 5 lat. Ta sama osoba może sprawować urząd maksymalnie przez dwie kadencje z rzędu.
Zasady wyboru
Wybory prezydenckie w Czechach są dwuturowe i bardzo przypominają system polski:
- I tura: Jeśli którykolwiek z kandydatów uzyska ponad 50% głosów, zostaje ogłoszony zwycięzcą.
- II tura: Jeśli nikt nie uzyska bezwzględnej większości, po dwóch tygodniach odbywa się druga tura, do której przechodzi dwóch kandydatów z najwyższymi wynikami. Wygrywa ten, który otrzyma zwykłą większość głosów.
Kto może kandydować?
Bierne prawo wyborcze (prawo do bycia wybranym) przysługuje każdemu obywatelowi Czech, który:
- Posiada prawo do głosowania.
- Ukończył 40 lat (najpóźniej w drugim dniu wyborów).
Jak zarejestrować kandydaturę?
Aby zostać oficjalnym kandydatem, należy spełnić jeden z trzech poniższych warunków (nominacja musi zostać zgłoszona najpóźniej 66 dni przed wyborami):
- Zebrać podpisy co najmniej 50 000 obywateli posiadających prawo wyborcze.
- Uzyskać wsparcie co najmniej 20 posłów (Izba Poselska).
- Uzyskać wsparcie co najmniej 10 senatorów.
Organizacja wyborów
- Dni głosowania: Podobnie jak w innych czeskich wyborach, głosowanie trwa dwa dni (piątek od 14:00 do 22:00 oraz sobota od 8:00 do 14:00).
- Głosowanie za granicą: Obywatele Czech mogą głosować w ambasadach i konsulatach na całym świecie.
Specyfika czeskich wyborów prezydenckich
Wybory te budzą w Czechach ogromne emocje, ponieważ prezydent – mimo ograniczonych kompetencji wykonawczych – posiada bardzo silny mandat demokratyczny i pełni rolę arbitra na scenie politycznej. Wybory w 2023 roku, w których Petr Pavel pokonał Andreja Babiša, miały rekordową frekwencję (ponad 70% w drugiej turze), co pokazało ogromne zaangażowanie społeczeństwa w wybór głowy państwa.
Wszelkie oficjalne wyniki i statystyki z poprzednich głosowań można sprawdzić na stronie Czeskiego Urzędu Statystycznego – Volby.cz.
HolkaPolka
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor ipsum dolor sit amet. Aenean commodo ligula eget dolor. Aenean massa. Cum sociis natoque penatibus et magnis dis parturient montes, nascetur ridiculus mus. Donec quam felis, ultricies nec, pellentesque eu, pretium quis, sem. Nulla consequis enim.
