Czechy a brexit
- Subtitle: Brexit
- Excerpt: Podejście Republiki Czeskiej do brexitu i jego następstw jest definiowane przez pragmatyzm, dążenie do minimalizacji barier handlowych oraz ochronę praw obywateli czeskich w Wielkiej Brytanii.
W 2026 roku podejście Republiki Czeskiej do brexitu i jego następstw jest definiowane przez pragmatyzm, dążenie do minimalizacji barier handlowych oraz ochronę praw obywateli czeskich w Wielkiej Brytanii. Obecny rząd Andreja Babiša, podobnie jak poprzednie gabinety, postrzega brexit jako wydarzenie niefortunne dla jedności europejskiej, które jednak wymaga wypracowania specyficznych relacji dwustronnych.
Pragmatyzm ekonomiczny i handel
Dla Czech, kraju silnie uzależnionego od eksportu (szczególnie sektora motoryzacyjnego), Wielka Brytania pozostaje jednym z najważniejszych partnerów handlowych poza UE.
- Minimalizacja biurokracji: Czechy aktywnie opowiadają się wewnątrz UE za jak najprostszymi procedurami celnymi. Rząd wspiera czeskie firmy w odnajdywaniu się w brytyjskich certyfikacjach, które po 2024 roku zaczęły mocniej odbiegać od norm unijnych.
- Sektor obronny i lotniczy: Brexit nie osłabił współpracy w tych dziedzinach. Wręcz przeciwnie, w 2026 roku Praga i Londyn ściśle współpracują przy wspólnych projektach technicznych i zbrojeniowych poza strukturami unijnymi.
Bezpieczeństwo i rola NATO
Czeska dyplomacja oraz prezydent Petr Pavel konsekwentnie podkreślają, że wyjście Wielkiej Brytanii z UE nie oznacza jej wyjścia z systemu bezpieczeństwa europejskiego.
- NATO jako pomost: W 2026 roku Czechy widzą w Londynie kluczowego sojusznika w NATO. Wspólne stanowisko wobec zagrożeń ze strony Rosji oraz pomoc dla Ukrainy sprawiły, że kwestie brexitowe zeszły na dalszy plan w obliczu strategicznych wyzwań obronnych.
Prawa obywateli i edukacja
W 2026 roku uwaga Pragi skupia się na praktycznych aspektach mobilności:
- Studenci: Czechy ubolewają nad brakiem udziału Brytyjczyków w programie Erasmus+. Rząd wspiera dwustronne programy stypendialne, aby ułatwić wymianę studentów z uczelniami takimi jak Oxford czy Cambridge.
- Ochrona statusu: Zapewnienie praw Czechom mieszkającym na stałe w Wielkiej Brytanii (tzw. Settled Status) pozostaje priorytetem służb konsularnych.
Brexit jako przestroga polityczna
Na czeskiej scenie politycznej brexit służy jako argument w debacie o członkostwie w UE:
- Rządowa koalicja (ANO, SPD, Motoristé): O ile SPD Tomio Okamury historycznie uznawała brexit za inspirację, o tyle ruch ANO Andreja Babiša w 2026 roku jest znacznie ostrożniejszy. Babiš podkreśla, że mimo krytycznego stosunku do Brukseli, gospodarcze skutki brexitu pokazują, iż dla kraju eksportowego, jakim są Czechy, pozostanie w UE jest koniecznością.
- Opozycja (ODS, STAN, Piraci): Niezmiennie wskazuje na brexit jako dowód, że osłabianie jedności europejskiej przynosi chaos i straty ekonomiczne.
Relacje dwustronne w 2026 roku
Relacje te są oceniane jako bardzo dobre. Czechy nie starają się "karać" Wielkiej Brytanii za brexit, lecz pełnią rolę pomostu między Londynem a Brukselą tam, gdzie wymaga tego interes narodowy. Regularnie odbywają się konsultacje ministrów spraw zagranicznych w kwestiach strategicznych.
Podsumowanie: W 2026 roku Czechy traktują brexit jako zamknięty rozdział historii, do którego zdołały się zaadaptować. Głównym celem Pragi jest utrzymanie Wielkiej Brytanii jako strategicznego sojusznika w dziedzinie bezpieczeństwa oraz zapewnienie płynnej wymiany handlowej. Ministerstwo Spraw Zagranicznych Republiki Czeskiej.