Czech, który nauczył świat patrzeć na odciski palców

Choć Sherlock Holmes kojarzy nam się z lupą i badaniem śladów, to fundamenty pod nowoczesne śledztwa położył czeski badacz Jan Evangelista Purkyně. To on jako pierwszy opisał to, co mamy na końcach palców, i to on odkrył tajemnice skryte głęboko w naszym sercu i mózgu.

Jan Evangelista Purkyně to postać, którą w Czechach spotkasz wszędzie – od nazw uniwersytetów po banknoty. Był jednym z najwybitniejszych fizjologów XIX wieku, a zakres jego odkryć sprawia, że można by nim obdzielić kilku noblistów.

Daktyloskopia: Twoje palce nie kłamią

W 1823 roku Purkyně opublikował pracę, w której jako pierwszy na świecie sklasyfikował linie papilarne na opuszkach ludzkich palców. Podzielił je na dziewięć podstawowych grup (łuki, pętle, wiry itd.). Choć nie przypuszczał jeszcze wtedy, że jego odkrycie posłuży do łapania złodziei i morderców, to właśnie on dał podwaliny pod daktyloskopię. Zrozumiał, że te wzory są unikalne dla każdego człowieka i nie zmieniają się przez całe życie.

Serce i mózg pod mikroskopem

Gdybyś zapytał kardiologa o Purkyněgo, od razu wymieni włókna Purkinjego. To specjalne komórki w sercu, które odpowiadają za przewodzenie impulsów elektrycznych i sprawiają, że nasze serce bije rytmicznie. Ale to nie wszystko! W móżdżku odkrył ogromne neurony (komórki Purkinjego), które kontrolują naszą koordynację ruchową.

Czeska pasja i uniwersalność

Purkyně był człowiekiem renesansu – pisał wiersze, tłumaczył literaturę (m.in. Goethego i Schillera) i walczył o to, by czeska nauka mogła rozwijać się w rodzimym języku. Był pionierem korzystania z mikroskopu, a jego odkrycia były tak przełomowe, że do dziś studenci medycyny na całym świecie muszą uczyć się struktur nazwanych jego nazwiskiem. Jeśli szukasz dowodu na potęgę czeskiej myśli technicznej i biologicznej, Jan Evangelista Purkyně jest jej najlepszym ambasadorem.