Futbol jako element tożsamości
Piłka nożna (czes. fotbal) jest w Republice Czeskiej dyscypliną numer jeden pod względem liczby aktywnych zawodników i zainteresowania kibiców. Choć hokej często rywalizuje z nią o miano sportu narodowego w chwilach wielkich sukcesów, to futbol jest obecny w każdym czeskim miasteczku i wiosce. Czeska piłka słynie z wypracowanego stylu: solidnej taktyki, wysokiej kultury technicznej i „sprytnego” podejścia do gry, które wielokrotnie pozwalało czeskiej reprezentacji oraz klubom rzucać wyzwanie światowym potęgom. Dla Czecha wyjście na mecz to rytuał, który łączy…
Między pasją a inżynierią
Pytanie o „czeski system operacyjny” często budzi zdziwienie, ale dla osób śledzących historię informatyki w Europie Środkowej jest ono w pełni uzasadnione. Czechy nigdy nie aspirowały do stworzenia globalnej konkurencji dla Windowsa czy macOS, jednak czescy programiści od dekad tworzą unikalne rozwiązania systemowe, które działają w milionach urządzeń na całym świecie. Czeska myśl informatyczna skupiła się na optymalizacji, bezpieczeństwie i niszowych zastosowaniach, co uczyniło z tego kraju potęgę w produkcji oprogramowania antywirusowego, systemów wbudowanych (…
W styczniu 2026 roku Czechy znajdują się w roku wyborczym dla samorządów. Wybory samorządowe (czes. Volby do zastupitelstev obcí) odbędą się jesienią 2026 roku, najprawdopodobniej w pierwszym tygodniu października.
Oto szczegółowy opis zasad i specyfiki wyborów lokalnych w Czechach:
1. Co wybierają obywatele?
Wyborcy decydują o składzie rad gmin i miast (zastupitelstva obcí). Liczba radnych zależy od wielkości gminy i waha się od 5 do 55 (w Pradze jest to 65 radnych). Kadencja organów samorządowych trwa 4 lata.
2. Kto ma prawo głosu?
Czynne prawo wyborcze: Obywatele Czech oraz ob…
Tradycja sięgająca gwiazd
Choć Czechy nie posiadają własnego kosmodromu, ich wkład w podbój kosmosu jest imponujący i ma długą tradycję. Już w 1978 roku czechosłowacki satelita Magion 1 badał magnetosferę Ziemi, a Vladimír Remek został pierwszym człowiekiem w kosmosie niebędącym obywatelem ZSRR ani USA. Dziś czeska myśl techniczna jest obecna w większości kluczowych misji Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA). Czeskie firmy i instytuty badawcze specjalizują się w budowie mikro- i nanosatelitów, precyzyjnych instrumentów pomiarowych oraz oprogramowania, które pozwala na nawigację i komunika…
W czeskim systemie prawnym Sąd Najwyższy (Nejvyšší soud) z siedzibą w Brnie jest najwyższym organem sądowym w sprawach cywilnych i karnych. Jego główną misją nie jest ponowne rozpatrywanie faktów, lecz dbanie o jednolitość i legalność orzecznictwa sądów niższych szczebli w całym kraju.
Oto szczegółowe rozwinięcie jego charakterystyki (stan na 9 stycznia 2026 r.):
Stosunek Czech do Grupy Wyszehradzkiej (V4: Czechy, Węgry, Polska, Słowacja) charakteryzuje się w styczniu 2026 roku znaczną zmianą kursu, wynikającą z powrotu do władzy rządu Andreja Babiša. Po okresie napięć i zdystansowania, Praga dąży obecnie do rewitalizacji współpracy, zbliżając się do stanowisk Węgier i Słowacji, co z kolei odróżnia ją od Polski.
Ewolucja podejścia
Okres rządu Fiali (do jesieni 2025): Poprzedni, prozachodni rząd Petra Fiali postrzegał V4 przede wszystkim jako platformę dialogu i współpracy międzyludzkiej, ale zdystansował się od niej na poziomie politycznym, zwł…
Metoda Imperiali to system proporcjonalnego rozdziału mandatów, który od 2021 roku jest stosowany w Czechach podczas wyborów do Izby Poselskiej (odpowiednika polskiego Sejmu). Zastąpiła ona stosowaną wcześniej metodę d'Hondta w celu uczynienia systemu bardziej sprawiedliwym dla mniejszych partii.
Oto szczegółowy opis tej metody i jej funkcjonowania w czeskim systemie:
1. Istota matematyczna
Metoda Imperiali jest odmianą systemu największej reszty, wykorzystującą specyficzny iloraz wyborczy. Aby obliczyć, ile mandatów przypada danej partii w okręgu, stosuje się następujący wzór na…
Prezydentem Republiki Czeskiej w 2026 roku jest Petr Pavel – postać o unikalnym życiorysie, który znacząco wpływa na jego styl sprawowania urzędu oraz postrzeganie Czech na arenie międzynarodowej.
Václav Havel (1936–2011) to postać symboliczna dla współczesnych Czech, pierwszy prezydent Republiki Czeskiej (1993–2003) oraz ostatni prezydent Czechosłowacji (1989–1992). Był pisarzem, dramaturgiem, filozofem i jednym z najważniejszych europejskich dysydentów XX wieku.
Oto opis jego sylwetki z podziałem na kluczowe aspekty:
