Kultura Piwna: Więcej niż napój

W Czechach piwo (pivo) to płynny chleb i dobro narodowe chronione niemal tak silnie jak granice kraju. Statystyczny Czech wypija około 140-160 litrów złocistego trunku rocznie, co stawia Republikę Czeską na pierwszym miejscu na świecie. Jednak czeska kultura piwna to nie alkoholizm, lecz wyrafinowany system rytuałów, technologii i etykiety. Wszystko zaczyna się od výčepu – kranu, z którego płynie piwo. W Czechach zawód barmana (výčepní) jest profesją rzemieślniczą. To on decyduje o smaku piwa, dbając o temperaturę szklanek, czystość rurek i odpowiedni styl nalewania.

Najpopularniejszym stylem jest Hladinka – piwo nalane na jeden raz, z gęstą, kremową pianą na trzy palce, która chroni napój przed utlenianiem. Ale czeska szkoła oferuje więcej: Šnyt to małe piwo nalane do dużego kufla z gigantyczną czapą piany (ulubiony styl barmanów do testowania jakości partii), a Mlíko to kufel wypełniony niemal samą słodką, mleczną pianą, serwowany często jako deser. Ważne jest też samo piwo – rozróżniamy stopnie Plato (10°, 12°), co potocznie nazywa się "dziesiątką" i "dwunastką". Dwunastka to pełny, słodowy ležák o wyższej zawartości ekstraktu, idealny do długich biesiad.

Etykieta w hospodzie to osobny rozdział. Nigdy nie stawiaj kufla na gołym stole – zawsze musi wylądować na papierowej podkładce (tácek). Przy stukaniu się kuflami (tylko dolnymi częściami!) należy patrzeć współbiesiadnikom prosto w oczy – unikanie wzroku uznawane jest za brak szacunku. Po stuknięciu należy lekko dotknąć kuflem stołu przed pierwszym łykiem. Artykuł opisuje również specyfikę czeskiej hospody jako miejsca debaty politycznej i społecznej. To tutaj zapadają najważniejsze lokalne decyzje. Piwo w Czechach jest katalizatorem rozmowy, a dbanie o jego jakość (tzw. péče o pivo) to dla właściciela lokalu kwestia honoru.