Staw Rožmberk

Staw Rožmberk to absolutny ewenement. Został zaprojektowany i zbudowany w latach 1584–1590 przez legendarnego regenta Jakuba Krčína z Jelčan, najwybitniejszego budowniczego systemów wodnych w historii Czech. Krčín podjął się zadania, które w tamtych czasach uznawano za niewykonalne: postanowił zatamować rzekę Lužnice i stworzyć zbiornik o tak ogromnej skali, że jego tafla miała zakryć ponad 1000 hektarów (obecnie, po wiekach zamulania, lustro wody zajmuje około 489 hektarów). Budowa trwała 6 lat, a przy sypaniu potężnej grobli pracowało jednocześnie ponad 800 robotników.

Z technicznego punktu widzenia Rožmberk to majstersztyk precyzji niwelacyjnej. Kluczowym elementem jest główna grobla o długości 2,4 kilometra, która u podstawy ma szerokość aż 55 metrów i jest obsadzona wiekowymi dębami. Ich korzenie działają jak naturalny "zbrojenie" umacniające konstrukcję. Aby rzeka Lužnice nie rozsadziła stawu podczas gwałtownych wezbrań, Krčín zaprojektował unikalny system "Nowej Rzeki" (Nová řeka) – sztucznego kanału o długości 13 km, który odprowadza nadmiar wód powodziowych do sąsiedniego dorzecza. To jedno z najstarszych i najskuteczniejszych rozwiązań przeciwpowodziowych w Europie.

Dziś Rožmberk to nie tylko zabytek, ale tętniący życiem ośrodek hodowli karpia. Raz na dwa lata, jesienią, odbywa się tu spektakularny "výlov" – uroczyste spuszczanie wody i odłów ryb, który przyciąga tysiące widzów. Widok odsłaniającego się dna i tradycyjnych technik rybackich na tak gigantycznej skali jest niezapomniany. Spacer po grobli pozwala poczuć potęgę tego "czeskiego oceanu" – stojąc na niej, z jednej strony widzimy bezkresną taflę wody, a z drugiej głęboką dolinę, którą chroni ta niesamowita, sypana ręcznie konstrukcja. Rožmberk to dowód na to, że renesansowi inżynierowie potrafili projektować z rozmachem, który przetrwał próbę czasu i wielkich powodzi (w tym tej rekordowej z 2002 roku).