Olomoucké tvarůžky: Ser o chronionej nazwie

Olomoucké tvarůžky (znane również jako syrečky) to jedyny czeski ser, który zyskał tak szerokie uznanie na arenie międzynarodowej, chroniony unijnym certyfikatem. Jego produkcja koncentruje się w miasteczku Loštice, a historia sięga XV wieku. Pod względem technologicznym jest to ewenement: ser produkowany jest z odtłuszczonego twarogu krowiego, co sprawia, że zawiera znikome ilości tłuszczu (ok. 0,5–1%), przy bardzo wysokiej zawartości białka. Proces produkcji opiera się na mieleniu twarogu z solą, formowaniu małych krążków lub pałeczek i poddawaniu ich procesowi naturalnego dojrzewania.

Podczas dojrzewania na powierzchni sera rozwija się specyficzna mikroflora bakteryjna, która nadaje mu charakterystyczny, bursztynowy kolor, szklistą powierzchnię i przede wszystkim – intensywny, przenikliwy zapach. To właśnie ten zapach, wynikający z rozkładu białek, jest znakiem rozpoznawczym produktu. Technologia jedzenia tvarůžků dzieli się na konsumpcję "na surowo" oraz na ciepło. W wersji surowej ser podaje się z chlebem z masłem i cebulą, co pozwala w pełni docenić jego słony i pikantny profil.

W czeskich restauracjach popularny jest Smažený tvarůžek – ser panieruje się w dwóch warstwach i krótko smaży. Ze względu na brak tłuszczu wewnątrz, ser ten nie rozpuszcza się tak łatwo jak inne, lecz staje się miękki i ciągnący. Innym kulinarnym zastosowaniem są pasty serowe oraz dodatek do pizzy czy gulaszu. Dla osób dbających o dietę, ołomunieckie twarożki są cenione jako doskonałe źródło protein. Choć dla wielu obcokrajowców zapach jest barierą, w Czechach ser ten jest symbolem rzemieślniczej doskonałości i odwagi kulinarnej.